Kolonoskopi Nedir, Nasıl Yapılır?

0
36

Endoskopi, bronkoskopi, kolonoskopi gibi teşhis aşamasında son derece önemli rol oynayan işlemler, işlemin uygulanacağı bireyde ilk duyulduğu andan itibaren çeşitli korku ve endişelere neden olmaktadır.

Kolonoskopi nedir, neden yapılır, riskleri var mıdır?” gibi sorulara açıklık getirmek, bu işleme maruz kalacak bireylerin kaygılarının azaltılması açısından oldukça gereklidir. Çünkü işlemin nasıl yapılacağı, işlem sırasında acı duyulup duyulmayacağı ve işlem sonrasında ne tür sıkıntılar yaşanabileceği gibi bilinmezlikler hastaların endişe ve kaygılarının esas kaynağıdır. Bu nedenle, bu yazımızda kolonoskopi yaptıracak olanların en çok merak ettikleri konulara ışık tutmak istedik.

Kolonoskopi Nedir, Nasıl Yapılır?

Kolonoskopi Neden Yapılır?

Öncelikle “kolonoskopi nedir” konusuna biraz değinelim isterseniz. Kolonoskopi; özellikle bağırsaklardaki hastalıkların teşhisinde önemli rol oynayan bir tür endoskopik işlemdir. İşlemde ucunda ışık ve kamera bulunan, esnek, yaklaşık 1cm çapında ve 60 cm uzunluğundaki kolonoskopi hortumu kullanılmaktadır.  İşlem sırasında gerekli görülmesi durumunda kalınbağırsaktaki polipleri çıkarabilecek, teşhis amaçlı incelemeler için doku örneği alınabilecek ve kalınbağırsağa hava verebilecek yardımcı aletler de kullanılabilmektedir. “Kolonoskopi neden istenir?” sorusuna verilebilecek yanıtlar ise oldukça fazladır.

Bağırsaklarla ilgili yaşanan sorunlar başta olmak üzere; rektal kanama, nedeni belirlenemeyen kansızlık ve demir eksikliği, kronik kabızlık, kronik ishal, açıklanamayan kilo kaybı, şiddetli ve süreklilik arz eden karın ağrıları söz konusu olduğunda doktorların büyük bir kısmı sorunun nedenini tespit edebilmek için kolonoskopi talep etmektedir. Ayrıca geçmişte bağırsak polipi öyküsü yaşamış olan hastaların rutin kontrollerinde ve bağırsak kanseri taramalarında da yine kolonoskopi yapılmaktadır. Kolonoskopi; özellikle poliplerin erken teşhis edilerek işlem sırasında çıkarılması ve böylelikle bağırsak kanseri riskini ciddi oranda azaltması bakımından son derece gerekli bir işlemdir.

Kolonoskopi Riskli Bir İşlem midir?

Kolonoskopi tüm gastroenteroloji doktorları ve genel cerrahi uzmanları tarafından kolaylıkla yapılabilen bir işlemdir. Elbette ki birçok tıbbi işlem gibi kolonoskopi de bazı riskler taşımaktadır. Bu tür risklerin ortaya çıkma ihtimali oldukça düşük olmasına karşın tamamen göz ardı da edilemez. İşte kolonoskopi sırasında karşılaşılabilecek riskler;

  • Kolonda ya da rektum duvarında perforasyon (yırtılma)
  • Kalp hastalığı ya da kan hastalığı olanlarda süregelen hastalıklarından kaynaklı olarak beklenmeyen olumsuzluklar
  • Kanama
  • Kolonoskopi işleminin daha rahat yapılabilmesi amacı ile hastaya uygulanan sakinleştiricinin olumsuz tepkiye yol açması
İlginizi Çekebilir  Prostat Kanseri Nedir, Belirtileri Nelerdir, Tedavisi Nasıl Yapılır?

Olarak sayılabilir. Kolonoskopi sonrasında karşılaşılabilecek  yan etkiler ise;

  • İltihaplanma
  • Çarpıntı ya da göğüs ağrısı
  • Tekrarlayan rektal kanama
  • Dışkıda kan gözlenmesi
  • Ateş
  • Titreme
  • Bulantı ve şiddetli baş dönmesi
  • Geçmeyen karın ağrısı ve şişkinlik

Şeklinde sıralanabilir. Elbette ki bunlar oldukça ciddi yan etkilerdir ve hemen işlemi gerçekleştiren doktorla durumunuzu paylaşmanız gerekmektedir. Özellikle de bulantı, ateş, şiddetli karın ağrısı, kusma ve titreme gibi belirtiler kolon delinmesini işaret edebileceğinden bu belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden doktorunuza başvurmalısınız.

Kolonoskopi Nedir, Nasıl Yapılır?

Kolonoskopiye Hazırlık

Kolonoskopi öncesinde diyet verilip-verilmemesi, işlemden önce bağırsak temizliği için tercih edilecek olan yöntem gibi ayrıntılar hem hastanın yaşına, sağlık durumuna, beslenme alışkanlığına hem de doktorun tercihine göre değişmektedir. Fakat tabi ki kolonoskopi öncesinde her doktorun mutlaka görmek isteyeceği rutin bilgiler ve yapılması gereken tahliller bulunmaktadır. İşleme karar verme aşamasında mutlaka gebelik araştırması yapılmalı, akciğerlerle ilgili tahliller tamamlanmalı, kalp hastalığı ve diyabet olup olmadığı araştırılmalıdır. Ayrıca düzenli kullanılan ilaçların bilgileri mutlaka doktorla paylaşılmalı ve hastanın herhangi bir ilaç alerjisi olup olmadığı tespit edilmelidir.

Kolonoskopi öncesinde bağırsak temizliği en öneli konulardan biridir. Bağırsak temizliğinin gerekli şekilde yapılmaması hem işlemi güçleştirecek hem de sağlıklı bir sonuç elde edilme şansını düşürecektir. Bu nedenle, bazı doktorlar işlemden bir süre önce hastalarından diyet uygulamalarını talep etmektedir. Bu diyet çok sıkı bir diyet olmamakla birlikte, burada amaçlanan; hastanın kolonoskopiye yakın dönemde lifli gıdalardan uzak durarak, beslenmesinde daha çok kolay sindirilebilir gıdalara öncelik vermesini sağlamaktır. Özellikle kolonoskopiden 1 gün önce katı gıdaların ve kırmızı sıvıların tüketiminden uzak durulması son derece önemlidir.

Kolonoskopi yapılmadan önceki gece doktorunuzun belirttiği saatte beslenmeyi sonlandırmanız ve eğer varsa size verilen ilaçları, belirtilen saatlerde kullanmanız son derece önemli. İşlemin uygulanacağı gün sakinleştirici ya da anestezi uygulanacağından tütün mamullerinin kullanılmaması hususu da dikkat edilmesi gereken konulardan biri.

İlginizi Çekebilir  Salgına Karşı Kişisel Bakımda Dikkat Etmen Gereken 10 Kural
Kolonoskopi Nasıl Yapılır?
  • Kolonoskopi öncesinde doktorun öngördüğü şekilde bağırsak temizliği yapılır.
  • Hastaya işlem sırasında daha rahat hissedebilmesi için tercihe göre anestezi, ağrı kesici ya da sakinleştirici uygulanır.
  • İşlemden önce hastaya makat kısmını açıkta bırakacak şeklide tasarlanmış olan kolonoskopi pantolonu giydirilir.
  • Muayene masasına yatırılan hastanın yan dönerek dizlerini karnına çekmesi (cenin pozisyonu) ve kolonoskopi pozisyonu alması istenir.
  • Kolonoskop makata yerleştirilerek işleme başlanır.
  • İşlem sırasında bağırsaklardan daha net bir görüntü elde edebilmek için bağırsaklara hava verilebilir.
  • Kolonoskop, gerekli durumlarda biyopsi alabilecek ya da karşılaşılan poliplere anında müdahale edilebilecek donanıma sahip olduğundan; işlem sırasında bu tür ekstra bir durumla karşılaşılırsa doktorunuz rahatlıkla müdahale edebilecektir.
  • Kolonoskopun ucunda yer alan kameradan elde edilen görüntüler hem anında doktorunuz tarafından bir monitöre aktarılarak gözlenebilecek hem de kaydedilerek daha sonra tekrar incelenebilir.
  • İşlemin tamamlanmasının ardından doktorunuz kolonoskopu çıkarır.

Kolonoskopi Sonrasında Nasıl Davranmalıyım?

Öncelikle “kolonoskopi ne kadar sürer” diye merak eden pek çok insan için hemen bu konuya bir açıklık getirelim. Kolonoskopi için net bir süre belirlemek pek mümkün değil. Çünkü uygulama sırasında anında gelişen bazı işlemler kolonoskopinin süresini uzatabilir. Ama genel anlamda kolonoskopi süresinin yaklaşık olarak 20 dk-1 saat aralığında değiştiğini söylemek yanlış olmaz.  Gelelim kolonoskopi sonrasında yapmanız ve yapmamanız gerekenlere.

  • Kolonoskopi sonrasında hasta 1-2 saat hastanede gözlem altında tutulmasının ardından taburcu edilebilir.
  • İşlemin yapıldığı gün ağır işlerden uzak durulması, araç kullanılmaması ve bol bol istirahat edilmesi gerekmektedir.
  • Bağırsaklara verilen havadan dolayı şişkinlik ve buna bağlı olarak hafif karın ağrısı görülebilir. Bol sıvı tüketmek ve yürüyüş yapmak gazı daha kolay atmanıza yardımcı olacaktır.
  • Kolonoskopiden sonra dışkıda hafif miktarda kan görülmesi normaldir. Fakat kanama devam eder veya kan miktarında bir artış gözlenirse mutlaka doktora danışılmalıdır.
  • Doktor hasta için kolonoskopi sonrası bir diyet listesi hazırladıysa, bu liste doğrultusunda beslenmenizi planlamanız gerekmektedir.
İlginizi Çekebilir  Sağlıklı zayıflama yöntemleri

Her ne kadar riskler kulağa oldukça korkutucu gelse de bu tür durumlarla sıkça karşılaşılmadığını belirtelim. Tabi ki işlem için risk oluşturabilecek olan ya da başka bir deyişle “kimler kolonoskopi yaptıramaz” sorusuna cevap olabilecek; bağırsak temizliği yeterince iyi yapılmamış, kalp krizi riski taşıyan, bağırsak ya da karın zarı iltihaplanması olan ve bağırsaklarının delinme olasılığı daha baştan yüksek görünen hastaların alternatif yöntemleri değerlendirmeleri daha güvenli olacaktır.

[sc_fs_faq sc_id=”fs_faq3o4dk9iqi” html=”true” headline=”h2″ img=”” question=”Kolonoskopi Neden Yapılır?” img_alt=”” css_class=”” ]Bağırsaklarla ilgili yaşanan sorunlar başta olmak üzere; rektal kanama, nedeni belirlenemeyen kansızlık ve demir eksikliği, kronik kabızlık, kronik ishal, açıklanamayan kilo kaybı, şiddetli ve süreklilik arz eden karın ağrıları için yapılır.[/sc_fs_faq][sc_fs_faq sc_id=”fs_faq7ax9ickod” html=”true” headline=”h2″ img=”” question=”Kolonoskopi Riskli Bir İşlem midir?” img_alt=”” css_class=”” ]Kolonoskopi tüm gastroenteroloji doktorları ve genel cerrahi uzmanları tarafından kolaylıkla yapılabilen bir işlemdir. [/sc_fs_faq][sc_fs_faq sc_id=”fs_faql173ri7sp” html=”true” headline=”p” img=”” question=”Kolonoskopi Sonrasında Nasıl Davranmalıyım?” img_alt=”” css_class=”” ]Kolonoskopi sonrasında hasta 1-2 saat hastanede gözlem altında tutulmasının ardından taburcu edilebilir. [/sc_fs_faq]

Editör Puanı
Bu yazıyı puanlamak için tıklayın!
[Toplam: Ortalama: ]

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here